Wiosną i latem 2026 r. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie przeprowadził cykl dziesięciu warsztatów dla społeczności lokalnych gmin, na terenie których prowadzone są badania w ramach projektu naukowego pt. „Innowacyjne badania geobotaniczne mokradeł Lubelszczyzny z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych”. Projekt realizowany jest we współpracy z Uniwersytetem Rzeszowskim i finansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.
Każde spotkanie przewidziane było dla ok. 30 uczestników (rolników, pracowników administracji publicznej, nauczycieli, uczniów oraz osób zainteresowanych tematyką przyrodniczą) i składało się z części stacjonarnej oraz terenowej. Warsztaty prowadzili dr hab. inż. Teresa Wyłupek (Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, kierownik przedsięwzięcia) oraz dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut (Uniwersytet Rzeszowski). Organizatorzy zapewnili materiały popularnonaukowe i promocyjne, transport na część terenową, catering oraz certyfikaty uczestnictwa.
We wszystkich gminach warsztaty przebiegały według tego samego programu:
9:00: Rozpoczęcie warsztatów
9:15–10:30: Część teoretyczna: różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych (TUZ), w tym mokradeł; bezzałogowe statki powietrzne w monitoringu terenów rolniczych; dopłaty do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych
10:30–11:00: Przerwa kawowa
11:00–13:00: Część praktyczna (terenowa): rozpoznawanie charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych, znaczenie przyrodnicze siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym
13:15–13:45: Przerwa obiadowa w terenie
13:45–14:00: Podsumowanie i zakończenie warsztatów
14:15: Powrót
Zbiorcza zapowiedź cyklu warsztatów opublikowana m.in. przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Lublinie.
Podsumowania warsztatów w gminach
Zwierzyniec, 19 maja 2026
Miejsce:
Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna w Zwierzyńcu, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Zwierzyniec
Warsztaty w Zwierzyńcu otworzyły cały cykl dziesięciu spotkań realizowanych w gminach, na terenie których prowadzone są badania geobotaniczne mokradeł.
Część teoretyczna w Centrum Kultury i Bibliotece Publicznej objęła różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych (TUZ), w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Po przerwie uczestnicy wyjechali w teren, gdzie ćwiczyli praktyczne rozpoznawanie charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych oraz poznawali znaczenie przyrodnicze siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym.
Spotkanie zakończyło się podsumowaniem, wręczeniem certyfikatów uczestnictwa oraz materiałów edukacyjnych i promocyjnych.
Plakat zapowiadający warsztaty w Zwierzyńcu
Radecznica, 21 maja 2026
Miejsce:
Urząd Gminy Radecznica, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Łąki w miejscowości Zaporze oraz rejon źródeł na rzece Por (Roztocze Zachodnie)
Warsztaty w Urzędzie Gminy Radecznica połączyły część teoretyczną z zajęciami terenowymi. Uczestnicy poszerzyli wiedzę o różnorodności florystycznej trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł doliny rzeki Por oraz obszarów należących do Ostoi Nieliskiej, a także o znaczeniu ochrony terenów podmokłych dla zachowania bioróżnorodności i retencji wodnej.
Omówiono możliwości wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych i mokradeł oraz zagadnienia związane z programami rolno-środowiskowo-klimatycznymi dotyczącymi trwałych użytków zielonych. Prelekcje przedstawili: kierownik przedsięwzięcia dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Krzysztof Rogut oraz dr inż. Paweł Wolański.
Część terenowa odbyła się na łąkach w miejscowości Zaporze oraz w rejonie źródeł na rzece Por. Uczestnicy rozpoznawali charakterystyczne gatunki roślin łąkowych i mokradłowych, a Grzegorz Łobodziński zaprezentował pokaz lotu dronem i omówił zastosowania tej technologii w monitoringu przyrodniczym i rolnictwie.
W warsztatach wzięli udział m.in.: Wiceminister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik, Wójt Gminy Radecznica Edward Polak, Sekretarz Gminy Beata Trochimiuk, Dyrektor GCKSiT w Radecznicy Sławomir Kalita, Proboszcz Parafii w Trzęsinach ks. Julian Brzezicki, Przewodniczący Rady Gminy Marcin Zymon, społeczność szkolna oraz mieszkańcy gminy.
Relacja Gminy Radecznica: „Mokradła Lubelszczyzny pod lupą naukowców”Pełny tekst relacji na stronie Gminy RadecznicaZapowiedź warsztatów w Radecznicy
Krasnobród, 22 maja 2026
Miejsce:
Krasnobrodzki Dom Kultury, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Okolice sanatorium i zalewu w Krasnobrodzie, stare koryto rzeki Wieprz, użytki zielone doliny Wieprza w rejonie Guciowa
W Krasnobrodzkim Domu Kultury spotkała się trzydziestoosobowa grupa uczestników: pracownicy Urzędu Miejskiego w Krasnobrodzie, przedstawiciele Krasnobrodzkiego Domu Kultury i organizacji pozarządowych, uczniowie miejscowego Zespołu Szkół wraz z nauczycielami oraz mieszkańcy miasta i gminy. Prelegentów powitał Burmistrz Krasnobrodu Kazimierz Misztal; obecni byli także Zastępca Burmistrza Andrzej Mazur i Dyrektor KDK Mariola Czapla.
Część teoretyczna objęła różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych.
Część praktyczna przeprowadzona została w okolicach krasnobrodzkiego sanatorium i zalewu, na terenie starego koryta rzeki Wieprz, a następnie na użytkach zielonych doliny Wieprza w rejonie Guciowa. Prelegenci (dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut) mówili o znaczeniu przyrodniczym łąk i siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym, ich wartości użytkowej i funkcji ekologicznej oraz uczyli rozpoznawania charakterystycznych gatunków roślin. Uczestnicy wymieniali się wiedzą o roli i zastosowaniu tych gatunków w gospodarstwach rolnych i w kulinariach.
Na zakończenie odbył się wspólny obiad, a uczestnicy otrzymali pamiątkowe certyfikaty.
Relacja KDK: „Warsztaty przyrodnicze dla mieszkańców Miasta i Gminy Krasnobród”Relacja na profilu Miasta i Gminy KrasnobródZapowiedź warsztatów w Krasnobrodzie
Nielisz, 29 maja 2026
Miejsce:
Centrum Integracji Społecznej w Stawie Noakowskim, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone Ostoi Nieliskiej na obszarze Gminy Nielisz
Warsztaty w Centrum Integracji Społecznej w Stawie Noakowskim skierowane były do mieszkańców gminy, osób zainteresowanych ochroną przyrody, rolnictwem oraz lokalnym dziedzictwem przyrodniczym. Poprowadzili je dr hab. inż. Teresa Wyłupek z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie oraz dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut z Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Podczas wykładów poruszono zagadnienia różnorodności florystycznej trwałych użytków zielonych i mokradeł, znaczenia siedlisk przyrodniczych dla krajobrazu oraz możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii (dronów i metod teledetekcyjnych) w monitoringu środowiska. Uczestnicy poznali również praktyczne aspekty ochrony terenów podmokłych i ich znaczenie dla rolnictwa i lokalnego ekosystemu.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się część terenowa, podczas której rozpoznawano charakterystyczne gatunki roślin łąkowych i mokradłowych oraz obserwowano walory przyrodnicze gminy. Na zakończenie wszyscy uczestnicy otrzymali pamiątkowe certyfikaty potwierdzające udział w warsztatach.
Relacja Gminy Nielisz z warsztatów (1/2)Relacja Gminy Nielisz z warsztatów (2/2)Zapowiedź warsztatów w Nieliszu
Sułów, 2 czerwca 2026
Miejsce:
Biblioteka w Sułowie, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Poru na obszarze Gminy Sułów
Warsztaty dla społeczeństwa gminy Sułów odbyły się w bibliotece w Sułowie i zachowały układ całego cyklu: część teoretyczna, a po przerwie zajęcia terenowe.
W części teoretycznej omówiono różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Poru, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Zajęcia poprowadzili dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut.
Część praktyczna na trwałych użytkach zielonych doliny Poru poświęcona była rozpoznawaniu charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych oraz znaczeniu przyrodniczemu siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym. Uczestnicy otrzymali materiały edukacyjne i promocyjne oraz certyfikaty uczestnictwa.
Zapowiedź warsztatów w Sułowie wraz z programem
Szczebrzeszyn, 3 czerwca 2026
Miejsce:
Urząd Gminy Szczebrzeszyn, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Szczebrzeszyn
Warsztaty w Szczebrzeszynie poświęcone były znaczeniu i ochronie mokradeł Lubelszczyzny. W wydarzeniu uczestniczyli pracownicy Urzędu Miejskiego oraz uczniowie klasy VII Szkoły Podstawowej w Szczebrzeszynie.
Część teoretyczna i zajęcia terenowe pozwoliły uczestnikom poznać bogactwo przyrodnicze Doliny Wieprza oraz rolę mokradeł w ochronie środowiska. W Szczebrzeszynie odbyło się także podsumowanie zajęć prowadzonych w sąsiednich gminach, a uczestnicy otrzymali stosowne certyfikaty.
Relacja Miasta i Gminy SzczebrzeszynZapowiedź warsztatów w Szczebrzeszynie
Izbica, 9 czerwca 2026
Miejsce:
Urząd Gminy Izbica, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Izbica
Warsztaty dla społeczeństwa Miasta i Gminy Izbica odbyły się w Urzędzie Gminy Izbica.
Program obejmował część teoretyczną (różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz dopłaty do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych) oraz część terenową na trwałych użytkach zielonych doliny Wieprza, z praktycznym rozpoznawaniem gatunków roślin łąkowych i mokradłowych.
Uczestnicy otrzymali materiały edukacyjne i promocyjne oraz certyfikaty uczestnictwa.
Zapowiedź warsztatów w Izbicy wraz z programem
Turobin, 17 czerwca 2026
Miejsce:
Remiza OSP, ul. Piłsudskiego 29, Turobin, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Poru na obszarze Miasta i Gminy Turobin
W warsztatach w Turobinie uczestniczyła młodzież miejscowej szkoły. Zajęcia, prowadzone przez pracowników naukowych Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie i Uniwersytetu Rzeszowskiego, miały charakter teoretyczny i praktyczny.
Część terenowa na trwałych użytkach zielonych doliny Poru była, jak podsumowała szkoła, „niezwykle interesującą lekcją przyrody odbywającą się w terenie”: uczniowie samodzielnie rozpoznawali gatunki roślin łąkowych i mokradłowych oraz poznawali znaczenie siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym.
Relacja szkoły z gminy TurobinZapowiedź warsztatów w Turobinie
Adamów, 18 czerwca 2026
Miejsce:
Remiza OSP w Potoczku, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Gminy Adamów
Warsztaty w remizie OSP w Potoczku były kontynuacją współpracy z gminą Adamów, zapoczątkowanej spotkaniem z lokalną społecznością podczas sesji Rady Gminy w grudniu 2025 r.
Zajęcia przewidziane były dla ok. 30 uczestników: rolników, pracowników instytucji rządowych i samorządowych, nauczycieli, uczniów lokalnych szkół oraz innych osób zainteresowanych tematyką przyrodniczą. Program objął część stacjonarną (różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych i doliny Wieprza, bezzałogowe statki powietrzne w monitoringu terenów rolniczych, dopłaty do TUZ) oraz część terenową z praktycznym rozpoznawaniem roślin łąkowych i mokradłowych.
Zaproszenie na warsztaty w gminie Adamów
Tarnawatka, 19 czerwca 2026
Miejsce:
Tarnawatka, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Gminy Tarnawatka
Warsztaty były kontynuacją współpracy z gminą Tarnawatka. Pierwsze spotkanie w ramach projektu odbyło się jesienią 2025 r. z udziałem radnych i sołtysów.
W warsztatach wzięli udział mieszkańcy gminy, w tym młodzież ze Szkoły Podstawowej w Tarnawatce. Uczestnicy zdobyli wiedzę o dolinie rzeki Wieprz oraz roślinach w niej występujących, dowiedzieli się także o wartości paszowej poszczególnych gatunków.
Najciekawszym zadaniem okazało się samodzielne odnajdywanie i identyfikowanie konkretnych roślin w oparciu o przygotowane wcześniej przez pracowników Uniwersytetu zielniki. Zaangażowanie uczestników było na tyle duże, że każdy otrzymał nagrodę w postaci materiałów informacyjnych i gadżetów promujących projekt.
Podsumowanie zajęć odbyło się w Szczebrzeszynie, gdzie uczestnicy otrzymali certyfikaty, a podziękowania za pomoc w realizacji programu odebrali wójt Piotr Pasieczny, dyrektor ZSiP w Tarnawatce Dorota Ciećko oraz dyrektor GBP w Tarnawatce Agnieszka Budzyńska.
Jak podkreśliła gmina, uczestnikom warsztatów pozostanie wiedza o bogactwie rodzimej przyrody oraz świadomość zagrożeń wynikających z działalności człowieka i konieczności podejmowania starań na rzecz ochrony przyrody.
Projekt nr NdS-II/SP/0588/2023/01 pt. „Innowacyjne badania geobotaniczne mokradeł Lubelszczyzny z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych” realizowany od 24.10.2023 r. do 23.10.2026 r., finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II” w obszarze Nauka dla Innowacyjności.