Warsztaty w gminach Lubelszczyzny

Wiosną i latem 2026 r. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie przeprowadził cykl dziesięciu warsztatów dla społeczności lokalnych gmin, na terenie których prowadzone są badania w ramach projektu naukowego pt. „Innowacyjne badania geobotaniczne mokradeł Lubelszczyzny z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych”. Projekt realizowany jest we współpracy z Uniwersytetem Rzeszowskim i finansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.

Każde spotkanie przewidziane było dla ok. 30 uczestników (rolników, pracowników administracji publicznej, nauczycieli, uczniów oraz osób zainteresowanych tematyką przyrodniczą) i składało się z części stacjonarnej oraz terenowej. Warsztaty prowadzili dr hab. inż. Teresa Wyłupek (Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, kierownik przedsięwzięcia) oraz dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut (Uniwersytet Rzeszowski). Organizatorzy zapewnili materiały popularnonaukowe i promocyjne, transport na część terenową, catering oraz certyfikaty uczestnictwa.

Harmonogram

GminaDataMiejsce
Zwierzyniec19 maja 2026Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna w Zwierzyńcu
Radecznica21 maja 2026Urząd Gminy Radecznica
Krasnobród22 maja 2026Krasnobrodzki Dom Kultury
Nielisz29 maja 2026Centrum Integracji Społecznej w Stawie Noakowskim
Sułów2 czerwca 2026Biblioteka w Sułowie
Szczebrzeszyn3 czerwca 2026Urząd Gminy Szczebrzeszyn
Izbica9 czerwca 2026Urząd Gminy Izbica
Turobin17 czerwca 2026Remiza OSP, ul. Piłsudskiego 29, Turobin
Adamów18 czerwca 2026Remiza OSP w Potoczku
Tarnawatka19 czerwca 2026Tarnawatka

Program spotkania

We wszystkich gminach warsztaty przebiegały według tego samego programu:

  • 9:00: Rozpoczęcie warsztatów
  • 9:15–10:30: Część teoretyczna: różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych (TUZ), w tym mokradeł; bezzałogowe statki powietrzne w monitoringu terenów rolniczych; dopłaty do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych
  • 10:30–11:00: Przerwa kawowa
  • 11:00–13:00: Część praktyczna (terenowa): rozpoznawanie charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych, znaczenie przyrodnicze siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym
  • 13:15–13:45: Przerwa obiadowa w terenie
  • 13:45–14:00: Podsumowanie i zakończenie warsztatów
  • 14:15: Powrót
Plakat z harmonogramem warsztatów we wszystkich dziesięciu gminach

Zbiorcza zapowiedź cyklu warsztatów opublikowana m.in. przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Lublinie.

Podsumowania warsztatów w gminach

Zwierzyniec, 19 maja 2026

Miejsce:
Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna w Zwierzyńcu, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Zwierzyniec

Warsztaty w Zwierzyńcu otworzyły cały cykl dziesięciu spotkań realizowanych w gminach, na terenie których prowadzone są badania geobotaniczne mokradeł.

Część teoretyczna w Centrum Kultury i Bibliotece Publicznej objęła różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych (TUZ), w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Po przerwie uczestnicy wyjechali w teren, gdzie ćwiczyli praktyczne rozpoznawanie charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych oraz poznawali znaczenie przyrodnicze siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym.

Spotkanie zakończyło się podsumowaniem, wręczeniem certyfikatów uczestnictwa oraz materiałów edukacyjnych i promocyjnych.

Plakat zapraszający na warsztaty dla społeczeństwa Miasta i Gminy Zwierzyniec
Plakat zapowiadający warsztaty w Zwierzyńcu

Radecznica, 21 maja 2026

Miejsce:
Urząd Gminy Radecznica, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Łąki w miejscowości Zaporze oraz rejon źródeł na rzece Por (Roztocze Zachodnie)

Warsztaty w Urzędzie Gminy Radecznica połączyły część teoretyczną z zajęciami terenowymi. Uczestnicy poszerzyli wiedzę o różnorodności florystycznej trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł doliny rzeki Por oraz obszarów należących do Ostoi Nieliskiej, a także o znaczeniu ochrony terenów podmokłych dla zachowania bioróżnorodności i retencji wodnej.

Omówiono możliwości wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych i mokradeł oraz zagadnienia związane z programami rolno-środowiskowo-klimatycznymi dotyczącymi trwałych użytków zielonych. Prelekcje przedstawili: kierownik przedsięwzięcia dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Krzysztof Rogut oraz dr inż. Paweł Wolański.

Część terenowa odbyła się na łąkach w miejscowości Zaporze oraz w rejonie źródeł na rzece Por. Uczestnicy rozpoznawali charakterystyczne gatunki roślin łąkowych i mokradłowych, a Grzegorz Łobodziński zaprezentował pokaz lotu dronem i omówił zastosowania tej technologii w monitoringu przyrodniczym i rolnictwie.

W warsztatach wzięli udział m.in.: Wiceminister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik, Wójt Gminy Radecznica Edward Polak, Sekretarz Gminy Beata Trochimiuk, Dyrektor GCKSiT w Radecznicy Sławomir Kalita, Proboszcz Parafii w Trzęsinach ks. Julian Brzezicki, Przewodniczący Rady Gminy Marcin Zymon, społeczność szkolna oraz mieszkańcy gminy.

Relacja Gminy Radecznica z warsztatów – nagłówek artykułu
Relacja Gminy Radecznica: „Mokradła Lubelszczyzny pod lupą naukowców”
Relacja Gminy Radecznica z warsztatów – pełny tekst
Pełny tekst relacji na stronie Gminy Radecznica
Zapowiedź warsztatów na stronie Gminy Radecznica
Zapowiedź warsztatów w Radecznicy

Krasnobród, 22 maja 2026

Miejsce:
Krasnobrodzki Dom Kultury, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Okolice sanatorium i zalewu w Krasnobrodzie, stare koryto rzeki Wieprz, użytki zielone doliny Wieprza w rejonie Guciowa

W Krasnobrodzkim Domu Kultury spotkała się trzydziestoosobowa grupa uczestników: pracownicy Urzędu Miejskiego w Krasnobrodzie, przedstawiciele Krasnobrodzkiego Domu Kultury i organizacji pozarządowych, uczniowie miejscowego Zespołu Szkół wraz z nauczycielami oraz mieszkańcy miasta i gminy. Prelegentów powitał Burmistrz Krasnobrodu Kazimierz Misztal; obecni byli także Zastępca Burmistrza Andrzej Mazur i Dyrektor KDK Mariola Czapla.

Część teoretyczna objęła różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych.

Część praktyczna przeprowadzona została w okolicach krasnobrodzkiego sanatorium i zalewu, na terenie starego koryta rzeki Wieprz, a następnie na użytkach zielonych doliny Wieprza w rejonie Guciowa. Prelegenci (dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut) mówili o znaczeniu przyrodniczym łąk i siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym, ich wartości użytkowej i funkcji ekologicznej oraz uczyli rozpoznawania charakterystycznych gatunków roślin. Uczestnicy wymieniali się wiedzą o roli i zastosowaniu tych gatunków w gospodarstwach rolnych i w kulinariach.

Na zakończenie odbył się wspólny obiad, a uczestnicy otrzymali pamiątkowe certyfikaty.

Relacja Krasnobrodzkiego Domu Kultury z warsztatów przyrodniczych
Relacja KDK: „Warsztaty przyrodnicze dla mieszkańców Miasta i Gminy Krasnobród”
Relacja Miasta i Gminy Krasnobród z warsztatów na Facebooku
Relacja na profilu Miasta i Gminy Krasnobród
Zapowiedź warsztatów na stronie Miasta i Gminy Krasnobród
Zapowiedź warsztatów w Krasnobrodzie

Nielisz, 29 maja 2026

Miejsce:
Centrum Integracji Społecznej w Stawie Noakowskim, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone Ostoi Nieliskiej na obszarze Gminy Nielisz

Warsztaty w Centrum Integracji Społecznej w Stawie Noakowskim skierowane były do mieszkańców gminy, osób zainteresowanych ochroną przyrody, rolnictwem oraz lokalnym dziedzictwem przyrodniczym. Poprowadzili je dr hab. inż. Teresa Wyłupek z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie oraz dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Podczas wykładów poruszono zagadnienia różnorodności florystycznej trwałych użytków zielonych i mokradeł, znaczenia siedlisk przyrodniczych dla krajobrazu oraz możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii (dronów i metod teledetekcyjnych) w monitoringu środowiska. Uczestnicy poznali również praktyczne aspekty ochrony terenów podmokłych i ich znaczenie dla rolnictwa i lokalnego ekosystemu.

Dużym zainteresowaniem cieszyła się część terenowa, podczas której rozpoznawano charakterystyczne gatunki roślin łąkowych i mokradłowych oraz obserwowano walory przyrodnicze gminy. Na zakończenie wszyscy uczestnicy otrzymali pamiątkowe certyfikaty potwierdzające udział w warsztatach.

Relacja Gminy Nielisz z warsztatów przyrodniczych – część 1
Relacja Gminy Nielisz z warsztatów (1/2)
Relacja Gminy Nielisz z warsztatów przyrodniczych – część 2
Relacja Gminy Nielisz z warsztatów (2/2)
Zapowiedź warsztatów na profilu Gminy Nielisz
Zapowiedź warsztatów w Nieliszu

Sułów, 2 czerwca 2026

Miejsce:
Biblioteka w Sułowie, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Poru na obszarze Gminy Sułów

Warsztaty dla społeczeństwa gminy Sułów odbyły się w bibliotece w Sułowie i zachowały układ całego cyklu: część teoretyczna, a po przerwie zajęcia terenowe.

W części teoretycznej omówiono różnorodność florystyczną trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Poru, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz możliwości uzyskania dopłat do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Zajęcia poprowadzili dr hab. inż. Teresa Wyłupek, dr inż. Paweł Wolański i dr inż. Krzysztof Rogut.

Część praktyczna na trwałych użytkach zielonych doliny Poru poświęcona była rozpoznawaniu charakterystycznych gatunków roślin łąkowych i mokradłowych oraz znaczeniu przyrodniczemu siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym. Uczestnicy otrzymali materiały edukacyjne i promocyjne oraz certyfikaty uczestnictwa.

Zapowiedź warsztatów na stronie Gminy Sułów
Zapowiedź warsztatów w Sułowie wraz z programem

Szczebrzeszyn, 3 czerwca 2026

Miejsce:
Urząd Gminy Szczebrzeszyn, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Szczebrzeszyn

Warsztaty w Szczebrzeszynie poświęcone były znaczeniu i ochronie mokradeł Lubelszczyzny. W wydarzeniu uczestniczyli pracownicy Urzędu Miejskiego oraz uczniowie klasy VII Szkoły Podstawowej w Szczebrzeszynie.

Część teoretyczna i zajęcia terenowe pozwoliły uczestnikom poznać bogactwo przyrodnicze Doliny Wieprza oraz rolę mokradeł w ochronie środowiska. W Szczebrzeszynie odbyło się także podsumowanie zajęć prowadzonych w sąsiednich gminach, a uczestnicy otrzymali stosowne certyfikaty.

Relacja Miasta i Gminy Szczebrzeszyn z warsztatów
Relacja Miasta i Gminy Szczebrzeszyn
Zapowiedź warsztatów na stronie Miasta i Gminy Szczebrzeszyn
Zapowiedź warsztatów w Szczebrzeszynie

Izbica, 9 czerwca 2026

Miejsce:
Urząd Gminy Izbica, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Miasta i Gminy Izbica

Warsztaty dla społeczeństwa Miasta i Gminy Izbica odbyły się w Urzędzie Gminy Izbica.

Program obejmował część teoretyczną (różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych, w tym mokradeł i doliny Wieprza, wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w monitoringu terenów rolniczych oraz dopłaty do TUZ w ramach programów rolno-środowiskowo-klimatycznych) oraz część terenową na trwałych użytkach zielonych doliny Wieprza, z praktycznym rozpoznawaniem gatunków roślin łąkowych i mokradłowych.

Uczestnicy otrzymali materiały edukacyjne i promocyjne oraz certyfikaty uczestnictwa.

Zapowiedź warsztatów na profilu Miasta i Gminy Izbica wraz z plakatem i programem
Zapowiedź warsztatów w Izbicy wraz z programem

Turobin, 17 czerwca 2026

Miejsce:
Remiza OSP, ul. Piłsudskiego 29, Turobin, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Poru na obszarze Miasta i Gminy Turobin

W warsztatach w Turobinie uczestniczyła młodzież miejscowej szkoły. Zajęcia, prowadzone przez pracowników naukowych Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie i Uniwersytetu Rzeszowskiego, miały charakter teoretyczny i praktyczny.

Część terenowa na trwałych użytkach zielonych doliny Poru była, jak podsumowała szkoła, „niezwykle interesującą lekcją przyrody odbywającą się w terenie”: uczniowie samodzielnie rozpoznawali gatunki roślin łąkowych i mokradłowych oraz poznawali znaczenie siedlisk mokradłowych w krajobrazie otwartym.

Relacja szkoły z gminy Turobin z udziału młodzieży w warsztatach
Relacja szkoły z gminy Turobin
Zapowiedź warsztatów na profilu Gminy i Miasta Turobin
Zapowiedź warsztatów w Turobinie

Adamów, 18 czerwca 2026

Miejsce:
Remiza OSP w Potoczku, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Gminy Adamów

Warsztaty w remizie OSP w Potoczku były kontynuacją współpracy z gminą Adamów, zapoczątkowanej spotkaniem z lokalną społecznością podczas sesji Rady Gminy w grudniu 2025 r.

Zajęcia przewidziane były dla ok. 30 uczestników: rolników, pracowników instytucji rządowych i samorządowych, nauczycieli, uczniów lokalnych szkół oraz innych osób zainteresowanych tematyką przyrodniczą. Program objął część stacjonarną (różnorodność florystyczna trwałych użytków zielonych i doliny Wieprza, bezzałogowe statki powietrzne w monitoringu terenów rolniczych, dopłaty do TUZ) oraz część terenową z praktycznym rozpoznawaniem roślin łąkowych i mokradłowych.

Zaproszenie na warsztaty na stronie Gminy Adamów
Zaproszenie na warsztaty w gminie Adamów

Tarnawatka, 19 czerwca 2026

Miejsce:
Tarnawatka, godz. 9:00–14:15
Część terenowa:
Trwałe użytki zielone doliny Wieprza na obszarze Gminy Tarnawatka

Warsztaty były kontynuacją współpracy z gminą Tarnawatka. Pierwsze spotkanie w ramach projektu odbyło się jesienią 2025 r. z udziałem radnych i sołtysów.

W warsztatach wzięli udział mieszkańcy gminy, w tym młodzież ze Szkoły Podstawowej w Tarnawatce. Uczestnicy zdobyli wiedzę o dolinie rzeki Wieprz oraz roślinach w niej występujących, dowiedzieli się także o wartości paszowej poszczególnych gatunków.

Najciekawszym zadaniem okazało się samodzielne odnajdywanie i identyfikowanie konkretnych roślin w oparciu o przygotowane wcześniej przez pracowników Uniwersytetu zielniki. Zaangażowanie uczestników było na tyle duże, że każdy otrzymał nagrodę w postaci materiałów informacyjnych i gadżetów promujących projekt.

Podsumowanie zajęć odbyło się w Szczebrzeszynie, gdzie uczestnicy otrzymali certyfikaty, a podziękowania za pomoc w realizacji programu odebrali wójt Piotr Pasieczny, dyrektor ZSiP w Tarnawatce Dorota Ciećko oraz dyrektor GBP w Tarnawatce Agnieszka Budzyńska.

Jak podkreśliła gmina, uczestnikom warsztatów pozostanie wiedza o bogactwie rodzimej przyrody oraz świadomość zagrożeń wynikających z działalności człowieka i konieczności podejmowania starań na rzecz ochrony przyrody.

Relacja Gminy Tarnawatka „Mokradła w dobie zmian klimatu”
Relacja Gminy Tarnawatka: „Mokradła w dobie zmian klimatu”
Post Urzędu Gminy Tarnawatka o warsztatach ze zdjęciem grupowym uczestników
Post Urzędu Gminy Tarnawatka ze zdjęciem uczestników

Warsztaty w mediach uczelnianych

Projekt nr NdS-II/SP/0588/2023/01 pt. „Innowacyjne badania geobotaniczne mokradeł Lubelszczyzny z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych” realizowany od 24.10.2023 r. do 23.10.2026 r., finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II” w obszarze Nauka dla Innowacyjności.